De milieu-impact van wintersport

Het is weer winter en dat betekent voor veel mensen dat er een skivakantie aankomt. Steeds vaker hoor je dat skiën slecht is voor het milieu. Maar wat is er dan precies zo slecht voor het milieu en kun je ook duurzaam op wintersport?

Waarom is wintersport slecht voor het milieu?

Als we op wintersport gaan, hebben we op verschillende manieren impact op het milieu.

  1. Als eerste is er natuurlijk de reis naar het ski-oord. De meeste mensen gaan met de auto en staan dan ook nog eens een tijdje in de file, wat extra vervuilend is omdat afremmen en optrekken, zowel als de motor stationair laten draaien zorgen voor veel uitstoot, veel meer dan wanneer we een constante snelheid rijden.
  2. Als tweede is er het energieverbruik dat nodig is om de skipiste zo goed mogelijk te laten functioneren. Helaas verschuift de sneeuwgrens elk jaar weer wat omhoog, het is in de Alpen nu al zo’n 2 graden warmer dan een eeuw geleden, en dat betekent dat sneeuwkanonnen ingezet worden om er toch voor te zorgen dat men kan skiën. De sneeuwkanonnen gebruiken erg veel energie, soms is dat zonne-energie maar vaak staan er gewoon dieselgeneratoren.
  3. Erosie van de bergen ontstaat door een wrijving van water, wind of ijs/sneeuw op de berg. Hierdoor wordt het erosielandschap aangetast (zie foto) wat moeilijk weer herstelt. Mensen dragen op verschillende manieren bij aan erosie, en daarvan zijn de belangrijkste oorzaken landbouw en constructiewerkzaamheden. Het enige wat ik over de invloed van skiën heb kunnen vinden, is dat het bijdraagt aan erosie, niet hoeveel.
  4. Voor de aanleg van skipistes worden leefomgevingen verstoord, er worden zelfs delen van bergen met explosieven opgeblazen om ruimte te maken voor mooie pistes en resorts. Met natuurlijk alle gevolgen van dien voor de daar aanwezige dieren en planten. 
  5. Als laatste, en hier hebben we bij elke vakantie mee te maken, is er natuurlijk nog het energieverbruik van het hotel, de sauna, het restaurant et cetera. Op vakantie verbruiken we vaak veel meer energie door extra activiteiten.

Is wintersport ‘erger’ dan andere vakanties en activiteiten?

Laten we het even in perspectief plaatsen. Op zichzelf staande feiten, zeggen mij namelijk niet zoveel. Laten we beginnen met de reis naar het skigebied. Uiteraard zorgt dit voor CO2-uitstoot, net als eigenlijk elke reis die je niet lopend aflegt. Reizen per auto is per kilometer ongeveer even vervuilend als reizen per vliegtuig (bij een middellange afstand). Meestal zitten er echter meer dan 1 persoon in de auto, waardoor je per persoon al snel duurzamer bezig bent dan bij vliegen.

De sneeuwkanonnen gebruiken heel veel energie. De CO2-uitstoot van de sneeuwkanonnen en liften is echter minder dan een vijfde van de CO2-uitstoot van de hele skireis (per persoon), liet een Zwitsers onderzoek zien. Hierbij gingen zij er ook vanuit dat mensen binnen hun eigen land gingen skiën, dus voor Nederlanders heeft naar verhouding de reis nog meer impact dan voor Zwitsers.
Sneeuwkanonnen verbruiken daarnaast ook heel veel water, terwijl er in de bergen vaak al een watertekort is. Als het gebruikte water niet uit open water uit de buurt komt, bevat het bovendien andere mineralen en soms ook vervuilende hulpstoffen die het milieu beïnvloeden en de natuurlijke vegetatie grondig verstoren.
Kunstsneeuw heeft een hogere dichtheid dan natuurlijke sneeuw en dit betekent dat als het smelt, er ook meer water de berg afstroomt wat voor wateroverlast kan zorgen en ook bijdraagt aan erosie.

Hoe zit het met erosie? Erosie in berggebieden neemt toe wanneer er veel geskied wordt. Als gevolg van erosie kunnen er modderstromen ontstaan, die stenen en bomen meenemen in hun stroom. Hierdoor wordt de natuur verwoest en kunnen ook huizen en dorpen schade ondervinden. Dit is een studie op zich en hoe erg de erosie daadwerkelijk is in wintersportgebieden is lastig te vinden.
Daarnaast verandert de bodemsamenstelling door de druk van de skiërs en snowcats, wat zorgt voor beschadiging van de daar aanwezige planten. Het is gelukkig wel gebleken dat als een piste een aantal jaar niet meer gebruikt wordt, de planten weer herstellen.

De aanleg van skipistes is ook niet al te best, zoals hierboven al even genoemd. Onderzoek heeft aangetoond dat verschillende diersoorten steeds zeldzamer worden rondom skigebieden door het verstoren van de habitat.

Kortom: skiën is niet al te best voor de planeet. Vooral de lokale flora en fauna wordt erg aangetast en dit is helaas moeilijk tegen te gaan.
Laten we eens kijken wat je toch zelf kunt doen om je impact te beperken wanneer je gaat skiën.

Tips om duurzaam op wintersport te gaan

Of eigenlijk: duurzamer, niet duurzaam. Want met wintersport heb je nu eenmaal een negatieve impact op het milieu. Hierbij enkele tips.

  1. Ga niet skiën (het meest effectief haha!). Als skiën niet zo belangrijk is, kies dan voor een andere vakantie. Kies hiervoor dan wel voor eenzelfde reisafstand of korter. Ga je in plaats van te skiën, met het vliegtuig naar Gran Canaria, dan heeft dit milieutechnisch niet zo veel zin denk ik (hoewel een dergelijke vergelijking heel moeilijk is om te maken).
  2. In plaats van te vliegen naar bestemming, kies je voor de auto, of beter nog de bus, of nog beter de trein. Ook kun je kijken naar een skigebied dichter in de buurt om de reisafstand te verkleinen.
  3. Ga buiten het hoogseizoen om files te vermijden (als je toch met de auto gaat).
  4. Kies voor een minder druk gebied zodat je minder bijdraagt aan erosie.
  5. Ga naar een (hoge) plek waar meer natuurlijke sneeuw ligt, zodat er geen of minder sneeuwkanonnen nodig zijn.
  6. Ga korter skiën. Geen 10 dagen maar een midweek om je footprint te verkleinen.
  7. Bespaar energie in het algemeen op je reis. Ook al betaal je niet voor de lampen die aan blijven staan of de verwarming die staat te loeien, ga hier bewust mee om en zet uit wanneer je er niet bent. Eet bijvoorbeeld ook minder vlees dan je gewend bent.
  8. Het is moeilijk om minder impact te hebben op de lokale flora en fauna. Die skipiste is nu eenmaal aangelegd voor ons gebruik. Kijk daarom per skigebied hoe het is aangelegd en wat zij doen voor de planeet. Ik denk dat steeds meer gebieden zich op duurzaamheid gaan profileren omdat wij daar als consument naar vragen. Ik las bijvoorbeeld over Les Gets in Frankrijk waar ze zoveel mogelijk proberen te verduurzamen. Zo zorgen ze ervoor dat je overal zonder auto kunt komen, er zijn elektrische bussen, energiezuinige sneeuwkanonnen, zonnepanelen, afvalscheiding, recycling et cetera. Goede initiatieven volgens mij!

Wil je trouwens nog meer nalezen over de effecten op de natuur, klik dan hier. Het is een interessant artikel en te uitgebreid om hier helemaal te behandelen.

Heb je zelf nog meer tips?

Tot slot: ben ik nog iets vergeten? Heb je zelf nog andere tips? Weet je duurzame ski-oorden? Ik ben zelf helemaal geen wintersporter dus misschien zie ik wel wat over het hoofd!

Laat een berichtje achter of deel dit bericht op social media via de buttons onderaan 🙂

Ook nog even een disclaimer: ik ben de laatste die zegt dat je niet moet gaan wintersporten, dat moet iedereen helemaal zelf weten! Ik vind het vooral belangrijk om inzicht te geven in de milieu-impact en voor wie daar interesse in heeft tips te geven om te verduurzamen 🙂

Bronnen

www.eoswetenschap.eu/
www.volkskrant.nl/
www.nrc.nl/
www.trouw.nl/groen/we-skien-tegen-de-klippen-op
www.seilbahn.net/
www.nemokennislink.nl/

One thought on “De milieu-impact van wintersport

  • Reply Anita januari 10, 2019 at 12:37 am

    Interessant om het zo op een rijtje te zien, leuke blog!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *